Ισραήλ: Στρατηγικός σύμμαχος & εταίρος της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αν. Μεσόγειο

Για χρόνια η Κυπριακή Δημοκρατία επέλεξε ως στρατηγική στην εξωτερική της πολιτική το καθεστώς της ουδετερότητας.

Ορθά ή λανθασμένα, αυτή ήταν η επιλογή όλων σχεδόν των κυβερνήσεων με μικρές εναλλαγές, πάντα ανάλογες με προτιμήσεις που είχαν να κάνουν με ιδεολογικούς, κυρίως, παράγοντες χωρίς όμως να εξυπηρετούν την υλοποίηση μιας συγκεκριμένης στρατηγικής. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια λόγω δύο κυρίως γεγονότων – επιλογών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η μια αποτελεί την ομόφωνη, με κάποιες παλινδρομήσεις εκ μέρους του ΑΚΕΛ, απόφαση για ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόφαση αυτή ουσιαστικά σηματοδοτεί την πρώτη σαφή επιλογή εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας για το ποιος πρέπει να είναι ο προσανατολισμός των συμμαχιών μας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί αναπόσπαστο και κύριο πυλώνα του Δυτικού πολιτισμού. Μια Ένωση κρατών με βασικές αρχές την δημοκρατία , την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την πάταξη της οποιασδήποτε μορφής τρομοκρατίας. Η δεύτερη επιλογή που έχουμε κάνει και καθορίζει τον προσανατολισμό των συμμαχιών μας είναι η υλοποίηση των ενεργειακών μας σχεδιασμών. Exxon Mobil και TOTAL έχουν τον πρώτο λόγο στα αδειοδοτημένα οικόπεδα της Κυπριακής ΑΟΖ.

Εταιρείες που επηρεάζουν εκτός από την οικονομική διάσταση του ενεργειακού μας προγράμματος και την πολιτική διάσταση για το πώς θα πρέπει να διαχειριστούμε την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή μας. Αυτά, σε συνδυασμό με τις εν εξελίξει τριμερείς συνεργασίες με Ισραήλ και Αίγυπτο, καθιστούν σαφές το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να αναζητήσουμε τους συμμάχους μας. Στις Διεθνείς Σχέσεις, οι συμμαχίες μεταξύ των κρατών κτίζονται έχοντας πάντα υπόψη δύο δεδομένα.

Το πρώτο είναι ότι τίποτα δεν είναι σταθερό. Όλα είναι μεταβλητά αναλόγως των εξελίξεων. Το δεύτερο είναι πως οι χώρες δεν έχουν φίλους, αλλά συμφέροντα. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να αξιολογήσουμε τις προοπτικές που εμφανίζονται, ίσως, για πρώτη φορά από την ίδρυση του κράτους μας για την περαιτέρω ενδυνάμωση και σύσφιξη των σχέσεών μας με μια φίλη γείτονα χώρα, το Ισραήλ. Οι προοπτικές εμβάθυνσης της συνεργασίας με το Ισραήλ είναι τεράστιες και δεν αφορούν μόνο στη συνεργασία μας στο θέμα της ενέργειας. Η Κύπρος αποτελεί τη διέξοδο του Ισραήλ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ασφαλέστερο τρόπο εκμετάλλευσης των φυσικών του πόρων.

Το Ισραήλ αποτελεί για την Κύπρο μια ευκαιρία συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, αλλά και της επιχειρηματικότητας, των start-ups, της εκπαίδευσης, του τουρισμού, της ιατρικής αλλά και σε διάφορους άλλους τομείς. Είναι ξεκάθαρες οι τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου που στηρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία απέναντι στις απειλές της Τουρκίας. Το Ισραήλ μπορεί να αποτελέσει για εμάς ένα σύμμαχο για τις απειλές που δεχόμαστε από την Τουρκία.

Εμείς πόσο έτοιμοι είμαστε για να σταθούμε στο πλευρό του Ισραήλ στις απειλές που δημιουργούν άλλοι εναντίον του; Δεν υπάρχουν οι ορισμοί «υποστήριξη» και «κατανόηση» στις Διεθνής Σχέσεις. Οι ορισμοί που υπάρχουν είναι «αλληλοϋποστήριξη» και «αλληλοκατανόηση». Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την ασφάλεια του Ισραήλ, είναι η Χεζμπολάχ. Μια οργάνωση της οποίας το στρατιωτικό κομμάτι έχει κηρυχθεί, επισήμως και ομόφωνα, από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013 ως οργάνωση με τρομοκρατική δράση. Φυσικά, η άποψη των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο αφορά στη δράση της Χεζμπολάχ, δεν είναι η ίδια, αφού υπάρχουν χώρες με πιο σκληρή και άλλες με πιο χαλαρή στάση απέναντί της.

Η Κυπριακή Δημοκρατία αφού επενδύει, ορθά, στην αναβάθμιση των σχέσεων με το Ισραήλ θα πρέπει να αντιληφθεί και τις ανησυχίες της γείτονας χώρα αν θέλουμε ένα πραγματικό σύμμαχο στο πλευρό μας. Η Χεζπολάχ αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για το Ισραήλ αλλά και για όλες τις Δημοκρατικές χώρες της περιοχής. Θα πρέπει λοιπόν να σταθούμε εμπράκτως στο πλευρό των συμμάχων μας. Θα πρέπει να αντιληφθούμε τις ισορροπίες που δημιουργούνται στην περιοχή μας.

Να αντιληφθούμε ποιοι μπορούν να είναι πραγματικοί μας σύμμαχοι. Να προβληματιστούμε για παράδειγμα για την επίσημη συνάντηση του λεγόμενου «Υπουργού» Εξωτερικών του ψευδοκράτους στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο της συνάντησης του Organization for Economic cooperation (ECO) που ιδρύθηκε το 1964 από το Ιράν, το Πακιστάν και την Τουρκία και της οποίας το ψευδοκράτος συμμετέχει από το 2004 ως «Τουρκοκυπριακό Κράτος».

Κράτη με τα οποία θέλουμε να κρατούμε ισορροπίες, υποσκάπτουν την Κυπριακή Δημοκρατία, την ίδια ώρα που κράτη είναι έτοιμα να συνεργαστούν και να στηρίξουν την Πατρίδα μας, αλλά εμείς δεν αντιλαμβανόμαστε τις δικές μας υποχρεώσεις και την ειλικρινή στάση που πρέπει να έχουμε, αν θέλουμε να κτίσουμε πραγματικά στενές σχέσεις σε όλα τα επίπεδα μαζί τους. Η ώρα των ισορροπιών και της ουδετερότητας έχει παρέλθει. Το Ισραήλ αποτελεί έναν στρατηγικό σύμμαχο και εταίρο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Θα έχουμε να κερδίσουμε πολύ περισσότερο από αυτά που θα δώσουμε, αρκεί να αποφασίσουμε πως πρέπει να κάνουμε το επόμενο βήμα για να κτίσουμε μια στρατηγική σχέση με την γείτονα χώρα.

*το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Καθημερινή και στην ηλεκτρονική εφημερίδα Sigmalive

Να εκμεταλλευτούμε τα νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η παραλαβή των Ρωσικών S400 από την Τουρκία αναμφίβολα θα δημιουργήσει νέα δεδομένα με αλλαγές, μικρές ή μεγάλες, στις Διεθνείς Σχέσεις στην ευρύτερη περιοχή. Το πόσο θετικά ή αρνητικά θα επηρεάσει την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία η νέα κατάσταση πραγμάτων δεν εξαρτάται μόνο από εμάς αλλά εξαρτάται και από εμάς.

Αυτό που δεν εξαρτάται από εμάς:

Προφανώς οι σχέσεις των Η.Π.Α. με την Τουρκία δεν θα παραμείνουν για πάντα στα σημερινά επίπεδα. Δεν συμφέρει σε καμία από τις δύο χώρες να εφαρμόσουν πολιτικές οι οποίες θα δημιουργήσουν τέτοια δεδομένα τα οποία δεν θα επιτρέπουν την επανασύσφιξη των σχέσεων.

Από την άλλη όμως η εκτίμηση που υπάρχει και την οποία υιοθετώ είναι πως δεν πρόκειται οι σχέσεις των δύο χωρών να είναι ξανά οι ίδιες.

Αυτό που εξαρτάται από εμάς:

Η περίοδος μέχρι οι σχέσεις Η.Π.Α. – Τουρκίας βελτιωθούν αποτελεί για εμάς (Ελλάδα και Κύπρο) μια ευκαιρία την οποία οι ηγεσίες σε Αθήνα και Λευκωσία πρέπει να εκμεταλλευτούν. Οι Η.Π.Α. έχουν ανάγκη από συμμάχους οι οποίοι θα είναι ξεκάθαροι στον προσανατολισμό τους αλλά κυρίως θα είναι αξιόπιστοι.

Τα δεδομένα:

Το νομοσχέδιο των Γερουσιαστών Μενέντεζ και Ρούπιο το οποίο καταργεί το εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία μετά από σχεδόν μισό αιώνα στέλνει θετικά μηνύματα τα οποία θα πρέπει να τα λάβουμε.

Ο Αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός Exxon-Mobil πλέον αποτελεί μαζί με την Total τους ισχυρότερους παίκτες στην κυπριακή ΑΟΖ. Η πρόθεση δε της εταιρίας να επενδύσει στην δημιουργία χερσαίου τερματικού σταθμού υγροποίησης φυσικού αερίου στέλνει το μήνυμα πως θεωρεί την Κύπρο σημαντικό κόμβο για την επίτευξη των επιχειρηματικών, και όχι μόνο, στόχων της για τις επόμενες δεκαετίες.

Μια άλλη συνισταμένη η οποία καθορίζει τις σχέσεις μας με την Δύση είναι και οι στοχεύσεις άλλων χωρών στην περιοχή. Το Ισραήλ αποτελεί τον ισχυρότερο και πιο σταθερό σύμμαχο των Η.Π.Α. στην ευρύτερη περιοχή. Η σύσφιξη των σχέσεων Κύπρου και Ελλάδας με τις Η.Π.Α. εξυπηρετεί απόλυτα και την γείτονα χώρα. Το Ισραήλ έχει δύο επιλογές για συνεργασία για να αξιοποιήσει το φυσικό του αέριο. Την Κύπρο και την Αίγυπτο. Η Τρίτη επιλογή είναι η δημιουργία τερματικού φυσικού αερίου στο Ισραήλ. Κάτι τέτοιοι είναι σχεδόν αδύνατο να προκριθεί ως επιλογή γιατί και το ίδιο το Ισραήλ γνωρίζει πως θα αποτελεί στόχο για τους εχθρούς του και θα χρειαστούν τεράστια κονδύλια για να συντηρήσουν την προστασία του από πιθανές επιθέσεις. Η Αίγυπτος μπορεί σήμερα να έχει ηγεσία που να διευκολύνει την σύσφιξη των σχέσεων με το Ισραήλ αλλά αυτό δεν σημαίνει πως θα επικρατήσει για πάντα. Οι αδελφοί Μουσουλμάνοι, που βρίσκονται σε συνεννόηση και με τον Ερτντογάν, αποτελούν εχθρό για το Ισραήλ. Δεν μπορεί λοιπόν το Ισραήλ να κάνει μια στρατηγική επιλογήδεκαετιών με την Αίγυπτο. Η Κύπρος λοιπόν αποτελεί τον πιο αξιόπιστο σύμμαχο για το Ισραήλ για ενεργειακή συνεργασία. Είτε η κατασκευή του αγωγού East-Med είτε η μεταφορά του φυσικού αερίου του Ισραήλ σε κυπριακό τερματικό αποτελούν τις πιο ασφαλείς επιλογές για την γείτονα χώρα.

Επιπρόσθετα οι σχέσεις του Ισραήλ τόσο με το Ιράν όσο και με την Τουρκία βρίσκονται σε τεντωμένο σχοινί. Η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να αποτελέσει για το Ισραήλ ένα αξιόπιστο σύμμαχο σε όλα τα επίπεδα και ο συνδετικός κρίκος του Ισραήλ με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το κάθε βήμα λοιπόν που αναβαθμίζει τις σχέσεις Η.Π.Α. – Ελλάδας και Η.Π.Α. – Κύπρου ευνοεί και το Ισραήλ.

Αυτά λοιπόν που συμβαίνουν στην περιοχή μας προφανώς και δεν είναι γεγονότα που συμβαίνουν καθημερινά.

Ανεξαρτήτως με τις όποιες εξελίξεις στο Κυπριακό, η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να στείλει σαφές το μήνυμα ότι μπορεί να καταστεί ένας αξιόπιστος σύμμαχος και να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή.

Η πολιτική της ουδετερότητας και των ίσων αποστάσεων που είχαμε τα προηγούμενα χρόνια μεταξύ Η.Π.Α. και Ρωσίας έχει κλείσει τον κύκλο της. Είναι η ώρα των αποφάσεων.

Η Κύπρος Δημοκρατία με την ένταξη της το 2004 στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει τις αποφάσεις τις για τον προσανατολισμό συμμαχιών που θα ακολουθήσει. Θα πρέπει να τις υπερασπιστεί με αποφασιστικότητα χωρίς φόβο και πισωγυρίσματα.

Με σοβαρότητα, αλλά και όσο το δυνατό περισσότερη εθνική ομοψυχία ας αξιολογήσουμε τα νέα δεδομένα.

Χωρίς ευσεβοποθισμούς, ιδεοληψίες και συνθήματα.

*το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Καθημερινή